Αύξηση χρέους παρά τα πρωτογενή πλεονάσματα

Αυξήθηκε κι άλλο το δημόσιο χρέος το γ’ τρίμηνο του 2023. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το χρέος της της Γενικής Κυβέρνησης ανήλθε στα 360,171 δισ. ευρώ, από 357,840 δισ. ευρώ το γ’ τρίμηνο του 2022. Στο β’ τρίμηνο του 2022 το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης είχε διαμορφωθεί στα 358,046 δισ. ευρώ. Ξεπέρασε, έτσι, τα επίπεδα όπου βρισκόταν το 2011, πριν την αναδιάρθρωση.

Κι αυτό παρά το πρωτογενές πλεόνασμα 3,319 δισ. ευρώ που επιτεύχθηκε το γ’ τρίμηνο του 2023, από 2,783 δισ. ευρώ που ήταν στο β’ τρίμηνο του έτους. Το γ’ τρίμηνο του 2022, το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης ήταν 138 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα ανήλθαν στα 27,038 δισ. ευρώ έναντι 26,932 δισ. ευρώ στο αντίστοιχο διάστημα του 2022, ενώ οι συνολικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 25,759 δισ. ευρώ από 28,053 δισ. ευρώ το γ’ τρίμηνο του 2022. Οι πρωτογενείς δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 23,719 δισ. ευρώ από 26,794 δισ. ευρώ το γ’ τρίμηνο του 2022.

Φέτος, πάντως, η κυβέρνηση σχεδιάζει να ‘σβήσει’ χρέος 12 δισ. ευρώ, εξοφλώντας πρόωρα δάνεια από την περίοδο των Μνημονίων. Για να το καταφέρει θα χρησιμοποιήσει το ‘σκληρό μαξιλάρι’ του χρέους, που σήμερα βρίσκεται στα 15,7 δισ. ευρώ. Κρίνεται ότι πλέον δεν απαιτείται να ξεπερνά τα 4 δισ. ευρώ ως ύστατη εγγύηση για την ομαλή εξυπηρέτηση του χρέους, καθώς ανακτήθηκε η επενδυτική βαθμίδα και τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά του χρέους είναι ευνοϊκά σε μακροπρόθεσμη βάση. Το δε κόστος δανεισμού έχει υποχωρήσει σε επίπεδα χαμηλότερα της Ιταλία και λίγο υψηλότερα από την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Τα 12 δισ. ευρώ χρέους που θα εξοφληθούν πρόωρα αφορούν διμερή δάνεια με ευρωπαϊκά κράτη (5,3 δισ. ευρώ), ομόλογα (1,5 δισ. ευρώ) και έντοκα γραμμάτια (4,8 δισ. ευρώ). Για να πραγματοποιηθεί η πρόωρη εξόφληση των διμερών δανείων, απαιτείται έγκριση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητα αλλά εκτιμάται ότι δεν θα αρνηθεί την προεξόφληση. Τα ομόλογα μπορεί να τα επαναγοράσει όποτε επιθυμεί ο ΟΔΔΗΧ από την αγορά, ενώ τα έντοκα γραμμάτια θα μειωθούν με την κατάργηση του 30% των μη ανταγωνιστικών προσφορών που γίνονταν μέχρι τώρα δεκτές την επομένη ημέρα των δημοπρασιών.

Ως μόνιμος εκπρόσωπος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ελλάδα, τα χρόνια των Μνημονίων, ο Μπομπ Τραα γνώρισε από ‘πρώτο χέρι’ το πρόβλημα του ελληνικού χρέους. Στο βιβλίο του «Το σχέδιο του Οδυσσέα», με υπότιτλο «Το μεγάλο ταξίδι προς ένα βιώσιμο χρέος», καταθέτει, πέρα από τις εμπειρίες του από την ελληνική κρίση, μια αναλυτική πρόταση σχετικά με την αποπληρωμή του χρέους, ώστε η ελληνική οικονομία να αφήσει οριστικά στο παρελθόν το… νησί της Κίρκης.