Αν όχι τώρα, πότε;

Περισσότερα από 15,5 δισ. ευρώ στοίχισαν στον προϋπολογισμό οι 1.064 φοροαπαλλαγές που ίσχυσαν φέτος. Σε σχέση με πέρσι αυξήθηκαν οριακά (κατά 17) αλλά επιβάρυναν τον προϋπολογισμό με επιπλέον 2,5 δισ. ευρώ. Πρόσφατα ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επισημαίνοντας ότι «η χώρα έχει ανάγκη από έσοδα» υποστήριξε ότι θα πρέπει να επανεξεταστεί η κοινωνική χρησιμότητα των υφιστάμενων φοροαπαλλαγών και το κατά πόσο αυτές αφορούν τους πραγματικά ευάλωτους. Πλην όμως ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απέκλεισε οποιαδήποτε αλλαγή.

Η κυβέρνηση δηλώνει ότι θέλει να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή αλλάζοντας το καθεστώς φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών. «Δεν μπορεί ο εργοδότης να βγάζει λιγότερα από τους υπαλλήλους του», υποστηρίζει ο υπουργός Οικονομικών, Κωστής Χατζιδάκης και καθιερώνει ως ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα τον κατώτατο μισθό (10.920 ευρώ). Γεγονός που βέβαια προκαλεί έντονες αντιδράσεις μεταξύ των ελευθέρων επαγγελματιών.

Σύμφωνα με έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ) το 86% των μελών του θεωρεί ότι το μέτρο κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση. Μάλιστα δύο στους τρεις εκφράζουν το φόβο ότι όσοι επαγγελματίες έχουν χαμηλά εισοδήματα, δεν αποκλείεται να οδηγηθούν σε λουκέτο. Για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής το μέτρο της μείωσης των φορολογικών συντελεστών είναι αυτό που προκρίνεται από το 30%, το 24% εκτιμά πως τα φορολογικά κίνητρα θα έδιναν λύση, το 19% ζητά «σταθερό, αλλά όχι οριζόντιο φορολογικό πλαίσιο», το 13% προκρίνει τη μείωση των τραπεζικών χρεώσεων στα POS, το 7% μιλά για διεύρυνση της χρήσης πλαστικού χρήματος και ένα αντίστοιχο ποσοστό ζητά εντατικοποίηση ελέγχων και διασταυρώσεων.

   

Μια άλλη μεγάλη δημοσιονομική πληγή αποτελούν σταθερά τα ασφαλιστικά ταμεία. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ ξεπέρασαν τα 47 δισ. ευρώ, με τους τρεις στους τέσσερις οφειλέτες να χρωστούν μέχρι 15.000 ευρώ (λιγότερο από 1% πάνω από 200.000 ευρώ) και τα δύο τρίτα να είναι οφειλές πριν το 2010. Μιλώντας στο Thessaloniki Summit 2023 ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Πάνος Τσακλόγλου υποστήριξε ότι το ασφαλιστικό σύστημα δεν θα αντιμετωπίσει πρόβλημα μέχρι το 2030, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα αλλάξουν ξανά οι κανόνες. Χαρακτήρισε, δε, «τρικυμία σε ποτήρι» τη συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.

Έχοντας μπροστά της περισσότερα από τρία χρόνια για τις επόμενες εκλογές, με ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και την αξιωματική αντιπολίτευση να σπαράσσεται, η κυβέρνηση βρίσκεται στην ισχυρότερη ίσως θέση που θα μπορούσε. Αν σε αυτές τις συνθήκες αποφεύγει να «σπάσει αβγά» μια κυβέρνηση που προτάσσει τις μεταρρυθμίσεις, τότε πότε και ποιος θα τις εφαρμόσει;

Τις αδυναμίες αυτές επισημαίνει ο Θεόδωρος Πάγκαλος στο βιβλίο του «Μαζί τα φάγαμε». Σε αυτές αποδίδει τη δημοσιονομική περιπέτεια της προηγούμενης 15ετίας ο υπεύθυνος του προγράμματος του ΔΝΤ κατά τα πρώτα χρόνια εφαρμογής του, Μπομπ Τραα. Στο βιβλίο του «Το σχέδιο του Οδυσσέα» αναζητά διαδρομές που θα επιτρέψουν στο δημόσιο χρέος να γίνει βιώσιμο και στην ανάπτυξη της οικονομίας να αποκτήσει σταθερές βάσεις.