Έφταιξε ο Τόμσεν, ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής ή εμείς;

Στην πρόσφατη παρουσίαση του βιβλίου του πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, Νίκου Γκαργκάνα, με τίτλο Greece’s sovereign debt crisis and its economic aftermath, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέρκυρα – economia Publishing στα αγγλικά και σύντομα στα ελληνικά, συγκεντρώθηκαν μερικοί από τους πρωταγωνιστές των τελευταίων δεκαετιών. Μένοντας μόνο σε όσους κράτησαν το ‘πηδάλιο’ της οικονομίας: Κώστας Σημίτης, Γιάννης Στουρνάρας, Γιώργος Αλογοσκούφης, Κωστής Χατζηδάκης, Γκίκας Χαρδούβελης, Φίλιππος Σαχινίδης, Γιώργος Ζανιάς, Γιώργος Χουλιαράκης.

Η συζήτηση μοιραία ξεκίνησε από την ‘περιπέτεια’ των Μνημονίων – άλλωστε εκεί εστιάζει και το βιβλίο. «Εμείς φταίμε για την κρίση, εμείς φταίξαμε για τα ελλείματα, εμείς φταίξαμε για το χρέος, δεν έφταιξαν τα Μνημόνια», ξεκαθάρισε ο σημερινός διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος. Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η πρωτοφανούς ύψους ευρωπαϊκή στήριξη και τα Μνημόνια που τη συνόδευσαν, πέτυχαν τελικά τον σκοπό τους που ήταν να παραμείνουμε στο ευρώ. Ανέφερε, όμως, δυο παράγοντες που δεν βοήθησαν την πορεία προσαρμογής.

Ο πρώτος είχε να κάνει με τον εκπρόσωπο του ΔΝΤ, τον Πόουλ Τόμσεν, και τη σκληρή στάση που ακολούθησε εναντίον της χώρας. «Έφθασε σε τέτοιο σημείο η εμμονή του εναντίον της Ελλάδας που οι προϊστάμενοί του στο ΔΝΤ με κάλεσαν (όταν συνταξιοδοτήθηκε) να πληροφορηθούν για τα όσα συνέβησαν και μου είπαν πως ‘αν τα γνωρίζαμε αυτά θα έπρεπε να είχε απολυθεί για ρατσισμό εναντίον της χώρας σας’».

Ο δεύτερος παράγοντας σχετίζεται με τα σφάλματα εκτιμήσεων για το βάθος της ύφεσης και τις εισοδηματικές απώλειες. Πρόκειται για την περίφημη συζήτηση περί του δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή, που χρησιμοποίησαν οι αναλυτές του Ταμείου στους υπολογισμούς τους. Στο βιβλίο Τελικά φταίει ο δημοσιονομικός πολλαπλασιαστής; ο Βασίλης Γ. Μανεσιώτης, αναλύοντας στοιχεία της περιόδου 2007-2011, εντοπίζει ενδιαφέρουσες ‘λεπτομέρειες’, που αμφισβητούν την αιτιώδη σχέση Μνημονίου και βαθιάς ύφεσης. Κυρίως, όμως, αναλύει τις ενέργειες και παραλείψεις των ελληνικών Αρχών. Ένα σημείο που θέλησε να αναδείξει, στην εκδήλωση για το βιβλίο του Ν. Γκαργκάνα, η Μιράντα Ξαφά, που προλογίζει και το έργο του Β. Μανεσιώτη.