Με αφορμή το «Μικρό εγχειρίδιο για την διαφθορά στην Δικαιοσύνη» του Γ. Μπούτου

Τυπικά, ήταν μια παρουσίαση βιβλίου, του «Μικρό εγχειρίδιο για την διαφθορά στην Δικαιοσύνη» (στις Εκδόσεις ΛΕΙΜΩΝ) το οποίο μάλιστα αποτελεί διαφορετική/συνεπτυγμένη εκδοχή του «Παιχνίδι με το Σύστημα. Το Ελεγκτικό Συνέδριο στο σύγχρονο δημοσιονομικό περιβάλλον: Κατάπτωση χωρίς όρια» του ιδίου (στις Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ). Ουσιαστικά, όμως εξελίχθηκε σε μια συνολικότερη συζήτηση για την Δικαιοσύνη αλλά και το καθεστώς «βολέματος καταστάσεων» που κυριαρχεί στην Ελλάδα του σήμερα.

Πρόκειται για ένα βιβλίο-ντοκουμέντο, γραμμένο από πρώην διευθυντή του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους. Περιγράφει με ντοκουμέντα και… λέγοντας ονόματα πώς με συνδρομή και άλλων δικαστικών λειτουργών της κυρίως Δικαιοσύνης,  το ανώτατο οικονομικό δικαστήριο της χώρας συγκάλυψε οικονομικά σκάνδαλα στα οποία εμπλέκονταν και συγγενείς των μελών του. Ο συγγραφέας αναφέρει καταστάσεις και διαδοχικές φάσεις συγκάλυψης αλλά και τα ονόματα εμπλεκομένων στη συγκάλυψη ή μη συνδραμόντων στην αποκάλυψη ενός κραυγαλέου σκανδάλου που ζημίωσε τα δημόσια οικονομικά. Καλύπτοντας σχεδόν μια 20ετία, η υπόθεση που κατέγραψε με εξονυχιστική ακρίβεια ο Γ. Μπούτος δεν αφορά πελώρια ποσά (όπως έχουμε φθάσει να μετρούμε τα πράγματα!), πλην όμως έχει ένα ιδιαίτερα δυσάρεστο χαρακτηριστικό: εμπλέκει το ultimum refugium – την Δικαιοσύνη. Και «αν το άλας μωρανθεί, εν τίνι αλισθήσεται;»

Δίνοντας την δική της ανάγνωση του βιβλίου, η εκδότρια Αλεξάνδρα Κ. Βοβολίνη εξήγησε: «ο Γιώργος Μπούτος περιγράφει πώς διαμορφώνεται η κοινωνική πραγματικότητα. Πώς οι θεσμοί που έχουμε χτίσει, όπως η Δικαιοσύνη, δεν ανταποκρίνονται όχι απλώς στις προσδοκίες, αλλά και στις άμεσες ανάγκες της ζωής σε οργανωμένο σύνολο». Προσέθεσε μια διάσταση βάθους: «Συνεχώς βρίσκεται  επανερχόμενη η έμφαση στο φαινόμενο πολυνομίας-κακονομίας και στις αδυναμίες της Δημόσιας Διοίκησης, που οδηγούν πολύ εύκολα στην διαφθορά, και στην κατασπατάληση του δημοσίου χρήματος, η οποία παραμένει ατιμώρητη».  Για να καταλήξει στην επισήμανση/προτροπή: «Το βιβλίο διαβάζεται ευχάριστα, σαν αστυνομικό μυθιστόρημα. Η γραφή του είναι πολύ ζωντανή, πολλές φορές ειρωνική, ακόμη και εμπαθής, με σκοπό την αφύπνιση των αναγνωστών από τον ωχαδερφισμό».

 

Στην δική του παρέμβαση, ο Λέανδρος Ρακιντζής, Αρεοπαγίτης επί τιμή σήμερα αλλ’ επί δεκαετία και πλέον Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης με πεισματική εναντίωση στα φαινόμενα διαφθοράς και κακοδιαχείρισης, έδωσε μια συνεκτική περιγραφή της υπόθεσης που πραγματεύθηκε ο Γ. Μπούτος: «Με το προηγούμενο βιβλίο με τίτλο « Παιχνίδι με το Σύστημα» ο συγγραφέας εξέθεσε  πως με την ιδιότητα του οικονομικού επιθεωρητή διενήργησε οικονομικό έλεγχο και διαπίστωσε τη διασπάθιση εκατομμυρίων  δημόσιου χρήματος στον Ο.Ε.Ε.Κ., οι δε  εκθέσεις του και πορίσματα  οδήγησαν στην άσκηση  ποινικής δίωξης σε βαθμό κακουργήματος σε βάρος 37 στελεχών του Ο.Ε.Ε.Κ. Παρά την πλήρως στοιχειοθετημένη παραπεμπτική εισαγγελική πρόταση, το Συμβούλιο Εφετών με το χωρίς επαρκή αιτιολογία  βούλευμα του έκρινε ότι δεν πρέπει να γίνει κατηγορία».

 

Ενδιαμέσως, ο δημοσιογράφος Τάσος Τέλλογλου, ο οποίος από πολύ νωρίς είχε ασχοληθεί – στα πλαίσια της ερευνητικής δημοσιογραφίας που ασκεί – με την υπόθεση ΟΕΕΚ/Γ. Μπούτου θύμισε πώς όλες οι επισημάνσεις σε εκθέσεις διεθνών οργανισμών – με σημαντικότερη/περεμβατικότερη της Τρόικας – σταθερά επαναφέρουν το ζήτημα της Δικαιοσύνης. Στην δική μας δημόσια συζήτηση γίνεται αναφορά στις καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης ή/και στην ποιότητα των δικαστικών αποφάσεων. Γι αυτό και, κάθε τόσο, γίνονται ή πάντως επιχειρούνται νομοθετικές παρεμβάσεις. Πλην όμως, αφενός η δημιουργία πυραμίδων αλλεπάλληλων νομοθετημάτων δυσχεραίνει την εφαρμογή ή/και συσκοτίζει τα πράγματα, κυρίως όμως «δεν φταίνε οι διατάξεις, αλλ’ όσοι τις εφαρμόζουν». Ετσι και στην περίπτωση που περιγράφουν τα βιβλίου του Γ. Μπούτου , ένα «έξυπνο παιχνίδι» δημοσιονομικής και ποινικής δικαιοσύνης οδήγησε στην τελική συγκάλυψη.

Επιστρέφοντας στον Λ. Ρακιντζή, τον βλέπει κανείς να τοποθετείται σχετικά με τις επιπτώσεις μιας τέτοιας καταστάσεως παραίτησης: «Χωρίς ασφάλεια δικαίου δεν θα υπάρξουν σοβαροί επενδυτές, που θα είναι διατιθέμενοι να εμπλακούν σε ατέρμονες και αμφιβόλου αποτελέσματος δικαστικές διαδικασίες  και εφόσον χαθεί η εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη, κανένας  δεν θα προσφεύγει σε αυτή, εκτός από αυτούς που νομίζουν ότι με διάφορους τρόπους μπορούν να την επηρεάσουν. Επιπλέον για τους απλούς πολίτες εφόσον δεν μπορούν να λύσουν τις διαφορές τους δικαστικά, θα έχομε θεαματικά αύξηση των αυτοδικιών…».

Ενώ από την ελεγκτική του εμπειρία προέκυψε η εκτίμηση Ρακιντζή ότι «ολέθριο λάθος και πιθανώς στοχευμένη η κατάργηση του προληπτικού ελέγχου των δημοσίων δαπανών από το Ελεγκτικό Συνέδριο και δεδομένου, ότι ο κατασταλτικός έλεγχος των δημοσίων δαπανών  από το ΕΣ καθυστερεί υπέρμετρα και δεν αποδίδει κατά αποτέλεσμα αποτελεί επιτακτική ανάγκη η επαναφορά του προληπτικού ελέγχου».

Στην συνέχεια αυτών των προσεγγίσεων, ο συγγραφέας Γιώργος Μπούτος ξεδίπλωσε την υπόθεση ΟΕΕΚ με όλες της τις λεπτομέρειες, επιμένοντας κυρίως στο πώς το βαρύτατο (και κατά κυριολέξια: 18 κιβώτια φακέλων συνόδευαν τις πορισματικές εκθέσεις του ελέγχου) τεκμηριωτικό υλικό συστημικά παραγνωρίστηκε. πώς τα διαδοχικά στάδια (μη-) διερεύνησης στην δημοσιονομική και ποινική δικαιοσύνη οδηγήθηκαν σε συγκάλυψη πώς πολλοί εμπλεκόμενοι υπουργοί προτίμησαν να μην προωθούν την υπόθεση όταν έφθανε για υπογραφή τους. πώς στον ίδιο ασκήθηκαν πολλαπλές ποινικές διώξεις για συκοφαντική δυσφήμιση απ’ όσους κατονόμασε, πώς τελικώς αθωώθηκε (με θέση των υποθέσεων στο αρχείο), πώς απήντησε με αγωγές και δικαιώθηκε με επιδίκαση αποζημιώσεων (και δήλωση των εμπλεκόμενων περί σεβασμού στο πρόσωπό του).

 

Η αφήγηση Γ. Μπούτου, σκαλοπάτι-σκαλοπάτι, του πώς άνθρωποι εντελώς άσχετοι με το αντικείμενο που κλήθηκαν να «διδάξουν» (αλλά με σχέσεις με τον κομματικό μηχανισμό της εποχής ή/και με συγγενικές σχέσεις με την δομή του Ελεγκτικού Συνεδρίου…) κάλυπταν ώρες επί ωρών, πώς οι καλυπτόμενες ώρες «γράφονταν» παράλληλα με πλήρη απασχόλησή τους (ή και απουσία τους στο εξωτερικό), πώς εν συνεχεία στήθηκε και λειτούργησε μηχανισμός συγκάλυψης – όλα αυτά απετέλεσαν ψύχραιμη αποτύπωση μιας κατάστασης βολέματος. Με την διαφθορά, ασφαλώς. Αλλά και με την σιωπή. Με την ανοχή καταστάσεων.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΕΔΩ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ