Οι αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας φέρνουν περικοπές δημοσίων δαπανών

Οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης και του Ευρωκοινοβουλίου κατέληξαν στο τελικό κείμενο για τους αναθεωρημένους δημοσιονομικούς κανόνες, στη βάση της αρχικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε στο Eurogroup, λίγο πριν τα Χριστούγεννα. Οι κυβερνήσεις με υπερβολικό χρέος θα έχουν περισσότερο χρόνο να το μειώσουν κι άρα δεν θα χρειαστεί να περιορίσουν δραστικά τις δημόσιες επενδύσεις. Σε αντάλλαγμα, αποδέχτηκαν την καθιέρωση ετήσιων στόχων μείωσης του δημοσίου χρέους και ορίων στις δημόσιες δαπάνες.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το αναθεωρημένο Σύμφωνο Σταθερότητας θα αναγκάσει τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τις δαπάνες, επιβαρύνοντας τις ήδη ισχνές αναπτυξιακές επιδόσεις. Το 2023 το ΑΕΠ αυξήθηκε μόλις 0,5%, ενώ φέτος η ΕΚΤ προβλέπει ανάπτυξη 0,8%.

Σύμφωνα με ανάλυση της BNP Paribas, οι νέες δημοσιονομικές απαιτήσεις θα αφαιρέσουν 0,1%-0,2% από το ΑΕΠ την επόμενη διετία. Τις μεγαλύτερες επιπτώσεις θα υποστεί η Ισπανία, καθώς καλείται το 2025 να μειώσει το διαρθρωτικό πρωτογενές έλλειμμα κατά 1 επιπλέον ποσοστιαία μονάδα, σε σχέση με τον προηγούμενο σχεδιασμό. Μικρός θα είναι ο αντίκτυπος στη Γερμανία, όπου απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου έχει ήδη επιβάλλει απότομη δημοσιονομική προσαρμογή.

Σύμφωνα με την S&P, η Γαλλία θα συνεχίσει την επόμενη τριετία να έχει από τα υψηλότερα ελλείμματα στην Ευρωζώνη. Η Morgan Stanley εκτιμά ότι ανάμεσα στις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες, η Γαλλία έχει τις λιγότερες πιθανότητες να συμμορφωθεί με τους αναθεωρημένους κανόνες. Θα δυσκολευτεί και η Ιταλία, εξαιτίας του υψηλού χρέους.

Το μεγάλο τεστ θα έρθει όταν οι νέοι κανόνες επιβάλλουν δημοσιονομική προσαρμογή που θα ‘πνίγει’ την ανάπτυξη και θα αντιβαίνει στις ευρύτερες στρατηγικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ. Πολλά θα εξαρτηθούν από τον βαθμό ευελιξίας με τον οποίο θα τους εφαρμόσει η Κομισιόν. «Δεν πρόκειται για τη συμφωνία των ονείρων μου, ειδικά επειδή είναι πολύ πιο περίπλοκη» παραδέχτηκε ο Επίτροπος Οικονομίας, Πάολο Τζεντιλόνι. «Όταν όμως καταλήξουμε στην απόφαση, θα πρέπει να την εφαρμόσουμε και να την επιβάλουμε με συνέπεια».

Οι συνέπειες της ύπαρξης κανόνων που δεν εφαρμόζονται έγινε ιδιαίτερα αντιληπτή με το ξέσπασμα της δημοσιονομικής κρίσης, το 2010. Τα χρόνια που ακολούθησαν το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωζώνης αναγκάστηκε να ωριμάσει απότομα, οδηγώντας σε ένα νέο καθεστώς με μηχανισμούς στήριξης κρατών και τραπεζών, δημοσιονομικούς κανόνες περισσότερο ‘φιλικούς’ σε ανάπτυξη και επενδύσεις αλλά και αυτόματους μηχανισμούς διόρθωσης παρεκκλίσεων.

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μαρτυρία για την περιπέτεια
που οδήγησε στο νέο δημοσιονομικό πλαίσιο, καταθέτει ο Γερούν Ντάισελμπλουμ,
στο βιβλίο του Η κρίση του ευρώ: Η ιστορία εκ των έσω σε Ευρώπη, Ελλάδα και Κύπρο.
Ο τότε πρόεδρος του Eurogroup εξιστορεί τη «δική του» πραγματική ιστορία πίσω από την Ευρωκρίση και περιγράφει
πώς μια ολόκληρη ήπειρος ισορρόπησε επί χρόνια στο χείλος του γκρεμού και πώς κατάφερε τελικά να διασωθεί.